QGIS in de klas onder Windows

In mijn omgeving (Haarlem) is een bekende van mij een Windows Administrator op een Middelbare School.

De school, het Mendelcollege, had in het kader van de Geoweek een gastles aangevraagd en ontvangen. Margit Stapel (GisWijzer) geeft introducties QGIS voor 10 – 14 jarigen op basis- en middelbare scholen.

qgismendel1

Het enige ‘probleem’ was nog even de 30 computers in het computerlokaal te voorzien van QGIS en de demo data.

Continue reading QGIS in de klas onder Windows

Het Nationaal Georegister bevragen en services laden in QGIS met MetaSearch

We (Tom Kralidis, Angelos Tzotsos en wat hulp van ondergetekende) hebben de MetaSearch Catalogue Client plugin voor QGIS uitgebracht. Deze nieuwe plugin is een update van de CSWclient plugin die door NextGIS is ontwikkeld en maakt het zoeken en gebruiken van geografische services uit het Nationaal Georegister een peuleschil.

Een Catalog Service for the Web (CSW) zoals wordt aangeboden door het Nationaal Georegister bevat doorzoekbare metadata over geografische data en diensten. De metadata bevat niet alleen beschrijvingen, maar ook hyperlinks naar de diensten om direct de kaarten te bekijken (bijvoorbeeld als WMS) en de gegevens te laden (bijvoorbeeld als WFS of WCS).

Zoek actie op basis van meerdere zoektermen in combinatie met een ruimtelijk gebied
Zoek actie op basis van meerdere zoektermen in combinatie met een ruimtelijk gebied

Continue reading Het Nationaal Georegister bevragen en services laden in QGIS met MetaSearch

IMRO data opmaken in QGIS

Als je IMRO data hebt wil je graag dat dit op dezelfde manier getoond worden als op de website www.ruimtelijkeplannen.nl. Helaas is daar nog niet een 1,2,3 oplossing voor, maar met een beetje kopiëren en plakken is toch het eenvoudig te doen. Gelukkig hebben B3Partners een SLD op GitHub gezet met IMRO opmaak. Naast deze SLD hebben ze ook een verzameling plaatjes ge-upload welke gebruikt kunnen worden voor vlakvullingen en de opmaak van lijnen. Daarnaast zijn op de IMRO pagina op de website van Geonovum puntsymbolen te downloaden indien deze nodig zijn (deze worden niet gebruikt in deze bespreking).

IMRO_opmaak_ruimtelijkeplannen.nlGML_open_gesorteerd_qgis

Continue reading IMRO data opmaken in QGIS

Serie kaarten maken met Python script

Soms wil je een serie vergelijkbare thematische kaarten maken. Het enige verschil is het dataveld dat wordt gebruikt om gebieden in te kleuren of symbolen met variabele omvang te tonen. Klasse-indelingen en maximale symboolgrootte zijn hetzelfde. Voor grote aantallen kaarten is het vervelend om in QGIS steeds dezelfde handelingen te herhalen. Bovendien maak je snel fouten als je niet goed oplet. Dit artikel legt uit hoe het maken van grote series kaarten kan worden geautomatiseerd met behulp van een Python script. Alle bestanden die nodig zijn om deze methode uit te proberen zijn beschikbaar in een ZIP-bestand. Dit is een aangepaste versie van een eerder artikel. Deze nieuwe methode werkt beter en sneller dan de vorige en werkt hetzelfde voor Windows en Linux.

Continue reading Serie kaarten maken met Python script

Een serie kaarten genereren 2 (Linux)

In een eerder artikel heb ik beschreven hoe je QGIS een serie thematische kaarten kunt laten genereren met behulp van een batch file. Deze methode was bedoeld voor de Windows-versie van QGIS. Nu heb ik voor Linux een vergelijkbaar shell script geschreven (‘projectsnapshots’). Dat is te vinden in het ZIP-bestand bij dit artikel. Dat bevat ook alle andere bestanden die je nodig hebt om dit script te testen en een voorbeeld van het resultaat. Het resultaat bestaat uit een serie afbeeldingen en een HTML-bestand waarin alle kaarten worden getoond. De inhoud kan bijvoorbeeld worden gekopieerd en geplakt in een tekstverwerkingsbestand. Let er wel op dat je het script nog uitvoerbaar moet maken voordat je het kunt starten. Voor verdere instructies verwijs ik naar het eerdere artikel. Het script is getest met openSUSE 12.3. Het werkt wel met QGIS 1.9.0-Master, maar helaas niet met QGIS 1.8.

Shell script to generate series of maps

Download ZIP file met shell script en voorbeeldbestanden

Het beste uit Top10NL, BAG en OSM combineren in QGIS

Al enige tijd gebruik ik in QGIS de BAG pandcontouren als alternatief voor de Top10NL gebouwvlakken. De BAG pandcontouren zijn immers veel nauwkeuriger. Dit is geen diskwalificatie voor de Top10NL, integendeel. Elke geodataset heeft z’n eigen sterke punten. Voor de Top10NL is dat natuurlijk het terreinbeeld. Voor de OpenStreetMap (OSM) is dat vanzelfsprekend het wegenassenstelsel, dat dagelijks wordt bijgewerkt door een grote community enthousiastelingen. Omdat de Top10NL vooralsnog gemiddeld een paar jaar achterloopt, is het verleidelijk om de OSM wegen te gebruiken als alternatief voor de Top10NL wegvlakken. Dat wordt ook steeds meer gedaan, zie bijvoorbeeld www.webmapper.nl en natuurlijk de PDOK BRT WMS services. Maar is de OSM ook te renderen zodat ze net de Top10 wegvakken lijken? Ja, als je een aantal specifieke lijnen uit de Top10NL hartlijnen behoudt. Hier een voorbeeld van Knooppunt Raasdorp, waar de naar Amsterdam-Westpoort doorlopende A5 al is getekend in OSM (22 juni 2013), en op de Top10NL (april 2013, van luchtfoto 211) nog net niet, alleen het talud (gemaakt met QGIS 1.8):

Top10NL (april 2013), OSM wegen (22 juni 2013) en BAG panden (april 2013) bij Knooppunt Raasdorp.
Top10NL (april 2013 / van luchtfoto 2011), OSM wegen (22 juni 2013) en BAG panden (april 2013) bij Knooppunt Raasdorp.

De Nederlandse OSM wegen zijn te downloaden vanaf http://download.geofabrik.de/europe.html. Wel moet je de OSM shapes nog even converteren naar het Rijksdriehoeksstelsel. In QGIS 1.8 is dat een koud kunstje. Voeg de vectorlaag “Roads” toe, selecteer met de rechtermuisknop op de kaartlaag “Opslaan als…”, kies ESRI Shapefile en kies het juiste CRS (Amersfoort / RD New (EPSG:28992)). Dat levert een shapefile op van 264Mb. Die kaartlaag vervolgens toevoegen aan het beeldscherm.

Waar de Top10NL wegvakken biedt, en daarmee dus de exacte breedte van de weg bevat, zijn in OSM alle wegen even breed, want het zijn lijnen, geen vlakken. Dat lijkt aanvankelijk een nadeel, maar op schalen zoals hierboven (1:25000) is dat nauwelijks merkbaar. De paarse, rode en oranje wegen lijken hierboven alleen maar breder omdat iedere weghelft apart is opgenomen in de data, en dus op het scherm al snel twee keer zo breed lijkt. Het juist inkleuren van de wegen is goed te doen dankzij het OSM Roads attribuut “type”, waarmee je snelwegen, primaire wegen, secundaire wegen, enz. verschillend kunt kleuren. Zo wordt duidelijk dat de labels “Hoofdweg” (Top10NL) en “Primary road” (OSM) subjectief zijn: wat in de Top10NL een Hoofdweg is, is in OSM soms een primary (of trunk) en soms secondary road, maar dat mag de pret niet drukken. De wegen zijn eenvoudig te omranden door dezelfde kaartlaag eronder te zetten, maar dan in donkergrijs en een stukje breder.

Het ‘probleem’ in de Top10NL van de ongelijkvloerse kruisingen van gelijke wegtypen (zoals knooppunt Raasdorp) is in OSM eenvoudig te tackelen dankzij de attributen “tunnel” en “bridge”. Een snelweg die over een andere heengaat teken je nogmaals (dus de Roads gefilterd op “bridge > 0″, met vlak daaronder dezelfde laag met een zwart lijntje, ietwat verplaatst naar beide zijkanten. Dit werkt heel goed, zelfs op snelwegen die onder een zeer schuine hoek onder een andere doorlopen.

De Top10NL hartlijnen van de bospaden heb ik behouden; de kwaliteit daarvan is in veel gevallen vooralsnog beter dan die van OSM, merkte ik rondom mijn eigen woonplaats Zeist. Ook de brede ‘pedestrian’ (voetgangers) pleinen heb ik behouden op het kaartbeeld, omdat OSM Roads nu eenmaal geen vlakken tonen. Bij grote parkeerplaatsen blijkt dat geen probleem omdat de OSM mensen netjes alle rijstroken van die parkeerplaatsen intekenen. Hulde!

Ook toekomstige wegen zijn soms opgenomen in de OSM. Zie hierboven het voorbeeld van de nieuwe A9 om Badhoevedorp heen. Deze “proposed” roads zijn netjes te filteren en als grijze streepjeslijnen weer te geven in QGIS 1.8. Met OSM en BAG wordt de Top10NL wel heel actueel!

Zijn er dan geen drawbacks? Een bezwaar zou kunnen zijn dat OSM geen garanties biedt op volledigheid en juistheid, omdat het een “vrijwilligersinitiatief” is. Maar zoals inmiddels welbekend is de OSM kwaliteit van (in elk geval) Nederland bijzonder goed. Bij inzoomen merk je wel dat de OSM lijnen niet altijd de exacte hartlijn (vergeleken met de luchtfoto) volgen (een meter ernaast is geen uitzondering), maar op de schaal 1:25000 heb je daar geen last van.

Het mooie vind ik dat met de komst van open GeoData, QGIS een prachtig vehikel biedt om het beste uit de vele steeds beter wordende geodatasets te kunnen halen, en te presenteren in een betekenisvol kaartbeeld. De Top10NL is onverslaanbaar qua terreinbeeld, de BAG qua gebouwen, en de OSM qua wegen. Wát een verschil met tien jaar geleden! Ik kan niet wachten op QGIS 2.0.

 Jan-Willem van Aalst, www.imergis.nl.

Kleurinstellingen voor WMS- en WMTS-kaartlagen

Een voordeel van het gebruik van externe kaart-services als WMS en WMTS is dat je het stijlen van je kaart aan een ander kunt overlaten. Maar soms is dat ook een nadeel, bijvoorbeeld als er in je achtergrondkaart kleuren voorkomen die je zelf wil gebruiken in je bovenliggende kaartlaag.

Als voorbeeld heb ik een kaart gemaakt met de Top10NL van PDOK als ondergrond met daarop een willekeurige polygonen-laag in willekeurige kleuren. Door de felle en bonte kleuren in de Top10 zijn mijn polygonen slecht te onderscheiden.

map1_nochange

In de QGIS master-versie (binnenkort QGIS 2.0) ontdekte ik een handige nieuwe optie. Per WMS- en WMTS-kaartlaag kunnen nu kleurinstellingen worden aangepast. Zo kun je de kleurtoon, helderheid en het contrast veranderen. Ook is er een optie om de hele kaartlaag in zwart/wit (grijstinten) te tonen of een bepaalde kleur mee te geven, bijvoorbeeld paarstinten. (Het blijft een kwestie van smaak natuurlijk…)

Continue reading Kleurinstellingen voor WMS- en WMTS-kaartlagen

België en Duitsland in RD met QGIS

De Basisregistratie Topografie (BRT/Top10NL) houdt ongeveer een kilometer na de landsgrens al op. Velen, bijvoorbeeld brandweermensen, hebben behoefte aan meer kaartbeeld over de landsgrens. Die kaartdata is er, en nog kosteloos ook. De Open Street Map (OSM) van de Europese landen is als Shapefiles te downloaden, o.a. via de Duitse GeoFabrik, http://download.geofabrik.de/europe.html. Ze wordt aangeboden in WGS84 (latitude, longitude). QGIS 1.8 biedt een eenvoudige mogelijkheid om die te converteren naar het Rijksdriehoeksstelsel (EPSG:28992): maak een kopie van de Shapefile onder een andere naam (eventueel alleen het relevante geselecteerde gebied langs de grens “selectie opslaan als…”), en kies daarbij voor het geselecteerde CRS “Amersfoort New/RD”. QGIS maakt een nieuwe shapefile aan met het gewenste RD-coördinaatstelsel. Die Shapefile kun je toevoegen als kaartlaag in je QGIS RD-projectfile. Die Shapefile sluit aan de landsgrens mooi aan op de BRT kaartlagen.

Voorbeeldje van de stad Emden, bij Delfzijl:

OSM beeld van Emden, geconverteerd naar RD stelsel, en opgemaakt in het QGIS JW kleurenschema.

Voor de kleurenopmaak heb ik gebruikt gemaakt van de kleurcodes die ik eerder op dit forum heb gedeeld. De OSM versies (QML formaat, voor in QGIS) vind je hier. Per OSM sublaag (natural, landuse, buildings, roads, etc) vind je een stijlbestand. Let wel, de wegen heb je minimaal 2x nodig: één keer voor de zwarte omranding, en één keer voor de kleuren daar bovenop. En omdat de OSM roads ook een “tunnel” indicator hebben, kun je die ook als aparte kaartlaag toevoegen met een eigen QML opmaak.

Natuurlijk is OSM vooral gericht op wegen, en minder op terrein. Mij valt op dat er in de OSM terreinvlakken nogal wat ‘gaten’ zitten, afhankelijk per landsgebied, provincie of zelfs gemeente. Zo heeft Emden z’n zaakjes goed voor elkaar, maar de buurgemeenten hebben veel minder terreinvlakken beschikbaar (zie links bovenin bij het voorbeeld).

 

QGIS en WFS caching

Via de PDOK-servicesplugin is het mogelijk om de verschillende PDOK kaartservices te gebruiken.

WFS is op zich een interessante service, echter wanneer je een laag als ‘wfs nwb wegvakken’ aanroept in QGIS via de PDOKservicesPlugin krijg je het volgende resultaat:

Het (in eerste instantie) vreemde resultaat verkrijg je ook wanneer je ingezoomed bent op een gemeente. Je zou verwachten dat je dan de features krijgt binnen de huidige Extent/BoundingBox, maar je blijkt toch weer diezelfde balk te krijgen….

Maar wij kunnen / QGIS kan dit fixen.

Continue reading QGIS en WFS caching