Kadastrale percelen en het gfs bestand

De laatste reactie van Fred van Bemmel op de eerdere Blog “Kadastrale percelen genereren”, was bijzonder verrassend.

Het bestand Perceel.gml zou namelijk punten en polygonen bevatten! Door het .gfs bestand aan te passen zal deze openen met polygonen. Maar na bestudering van het .gfs bestand die Fred aanleverde zag ik meer mogelijkheden!

Het gfs bestand

Het .gfs bestand wordt aangemaakt tijdens de eerste keer openen van een GML bestand met QGIS. Het is eigenlijk de GDAL/OGR GML-driver die hiervoor zorgt.

Stap 1: Tonen van Polygonen

Als eerste willen we na het openen van Perceel.gml geen punten maar polygonen zien. Open het .gfs bestand in een tekst-editor of een xml-editor. Het is wel prettig wanneer de editor xml herkent. Wijzig zo nodig even de extensie van .gfs naar .xml zodat direct alle xml-tags herkend worden.

Begin door bovenin de regel met de “GeometryType” XML-tag te verwijderen of te voorzien van XML-commentaar. Zet er “<!–” voor en “–>” achter.

<!--    <GeometryType>1</GeometryType> -->

Ga nu naar het einde van het gfs bestand. Voeg nu tussen de laatste afsluitende XML-tag en de volgende nieuwe tag:

    </PropertyDefn>
<!-- voeg de volgende XML tag toe -->    
    <GeomPropertyDefn>
      <Name>begrenzing</Name>
      <ElementPath>begrenzingPerceel</ElementPath>
      <Type>Polygon</Type>
    </GeomPropertyDefn>
<!-- einde aanpassing -->
  </GMLFeatureClass>

Sla het gfs bestand op en open nu het GML bestand in QGIS.
Als het goed is zie je nu dat deze inderdaad de percelen als polygonen opent.

Stap 2: Aanpassen van veldnamen

Je kunt eveneens de naamgeving van velden aanpassen door het .gfs bestand aan te passen. Zoek in de .gfs naar de volgende tag “<Name>waarde</Name>”. Wijzig deze naar “<Name>Oppervlak</Name>” sla op en open de gml file Perceel.gml. Je zult zien dat het veldnaam is gewijzigd van “Waarde” naar “Oppervlak”.

Stap 3: Het verwijderen van velden

Je kunt er ook voor zorgen dat velden niet worden getoond.
Dit doe je door een volledige PropertyDefn XML-tag om te zetten naar commentaar of weg te halen.

Zet de volgende PropertyDefn om naar commentaar door er “<!–” voor te zetten en af te sluiten met “>”, hierdoor blijft het veld “namespace” achterwege.

<!--    <PropertyDefn>
      <Name>namespace</Name>
      <ElementPath>identificatie|NEN3610ID|namespace</ElementPath>
      <Type>String</Type>
      <Width>25</Width>
    </PropertyDefn> -->

Let op dat het GML bestand ouder moet zijn dan het gfs bestand. Anders wordt deze genegeerd. Have fun!

Nieuwe release QGIS + boek!

Afgelopen week is niet alleen de nieuwste versie van QGIS 2.14.0 Essen uitgekomen maar ook een prachtig boek “QGIS Map Design” welke uitgaat van deze nieuwe versie van QGIS.

Voorpagina boek QGIS Map Design

Een release van QGIS is altijd bijzonder maar inmiddels is eveneens aangekondig dat QGIS 2.14 de nieuwe “beoogde” LTR versie is. QGIS 2.8.7 is de huidige LTR versie waarin alle fouten die opgelost zijn voor alle versies van 2.8 t/m 2.14.0 ook zijn opgelost (indien van toepassing) in 2.8.

Een (Long Term Release) LTR versie heeft twee voordelen, deze is erg stabiel en qua functionaliteit blijft deze lang ongewijzigd zodat instructies, handleidingen, boeken en cursussen gebaseerd op een LTR versie ook wel even meegaan. Zodra QGIS 2.16 uitkomt, beschikken wij daadwerkelijk over de nieuwe QGIS 2.14 LTR versie! Deze versie draagt als naam QGIS Essen omdat het een fantastische locatie was waar twee hackfesten, bijeenkomsten voor QGIS ontwikkelaars en anderen, werd gehouden in het Linux Hotel. Ik bezocht beide hackfesten en ze waren bijzonder inspirerend en productief.

Splashscreen QGIS 2.14.0 Essen

Na QGIS 2.14 wordt er gestart met de megaklus om QGIS, die nu is ontwikkeld op het Qt 4 framework en Python 2.7,  te bouwen op het Qt 5 framewerk en Python 3.5. Dat is zo ongeveer vergelijkbaar met een klus als het vervangen van de fundering van een flatgebouw. In de aanloop naar dit werk toe is begonnen met het voorbereidende werk door een hele goed test infrastructuur op te zetten waarbij de vele unit-testen er voor gaan zorgen dat dit ook gaat lukken.

Ook al is QGIS 2.14 nog niet de LTR versie van QGIS, toch is het al verstandig om boeken en cursussen te baseren op deze nieuwe versie!

Het eerste boek dat is uitgegeven voor QGIS 2.14 is er al! Het boek QGIS Map Design is geschreven door Anita Graser & Gretchen N. Peterson en uitgegeven door Locate Press van Gary Sherman (de grondlegger van QGIS). Dit is het eerste boek waarbij de focus ligt op hoe je met alle mogelijkheden die QGIS te bieden heeft, zelf de meest geweldige kaarten kunt maken.

Het boek bestaat uit een hele reeks “recepten”, volledig uitgewerkte praktische voorbeelden, waarbij verondersteld wordt dat de kennis die je opdoet in de eerste basisrecepten in volgende recepten kunt toepassen.

Ik kon niet wachten en heb het 200 bladzijden tellende boek in PDF-formaat gekocht van Locate Press. Opmerkelijk, je kunt het boek behalve met een kredietkaart ook kopen in bitcoins! Je ontvangt bij de aankoop van een PDF een gepersonaliseerde PDF met onderaan elke bladzijde een copyright statement. In die van mij staat:

“Copyrighted material generated for Diethard Jansen on 2016-03-02 do not distribute”

Ik verwacht nog heel veel plezier te gaan beleven aan QGIS 2.14 en van dit boek!

Wat QGIS 2.14 allemaal te bieden heeft?
Kijk daarvoor op de Visuele lijst met aanpassingen.

Kadastrale percelen genereren vanuit BRK

In deze blog beschrijf ik hoe je met QGIS “echte” vlakgerichte Kadastrale Percelen kunt genereren wanneer de BRK gegevens (de Kadastrale Kaart) alleen lijngerichte kadastrale grenzen en perceel punten blijkt te bevatten.

polygonized

Sinds 1 januari 2016 is ook de BRK (Basis Registratie Kadaster) beschikbaar via PDOK. Je kunt deze in GML formaat per provincie downloaden en direkt in QGIS openen.

Deze BRK dataset bevat gegevens over percelen. Elk perceel heeft een unieke ID en bij het kadaster ligt ook vast wie de eigenaar is en de historie. Hier heeft het Kadaster zijn bestaan en belangrijke rol in de samenleving aan te danken! De gegevens in de BRK zijn een momentopname van de perceelsgrenzen en bevat geen eigenaarsgegevens of historie.

Ik had zelf verwacht dat de BRK een polygoonbestand met perceelsgegevens zou bevatten. De ZIP-file bevat echter de bestanden Kadastralegrens.gml (lijnen), Perceel.gml (punten met perceelsgegevens), Annotatie.gml (punten) en Bebouwing.gml (lijnen). Hiervan zijn Annotatie.gml en Bebouwing.gml minder interessant (BAG en BGT bevatten immers al de omtrek van gebouwen en die labels kunnen we prima zelf binnen het vlak genereren) .

Het proces van het omzetten naar perceelvlakken met perceelgegevens bestaat globaal uit de volgende stappen:

1) inlezen van GML bestanden en opslaan als Shape bestanden
2) toevoegen van spatiale indexen aan Shape bestanden
3) omzetten van kadastrale grenzen naar kadastrale vlakken
4) toevoegen van de attributen van perceelpunten aan kadastrale vlakken

1) Download eerst de BRK van Flevoland (of andere provincie) van de downloadpagina:

https://www.pdok.nl/nl/producten/pdok-downloads/basis-registratie-kadaster/kadastrale-kaart

2) in dit voorbeeld pak ik de zip-file van Flevoland uit in de folder C:\data\brk\input\ en maak ik de folder C:\data\brk\output aan waarin ik de resultaatbestanden zal aanmaken.

3) Activeer de Processing Toolbox via het menu Processing >> Toolbox. Zet rechtsonderin QGIS de Render functie (Her)teken uit en zet de interface processing om van Simplified interface naar Advanced interface.
Render of and advanced interface

4) laad de gml-files Kadastralegrens.gml en Perceel.gml
inlezen_gml

5) Sla allebei de bijgeladen GML bestanden op in het shape-formaat, dit kan door deze in het paneel “Lagen” te selecteren en via het menu Kaartlagen >> Opslaan Als… op te slaan als shape-bestand. Dit kan ook via Processing. Zoek in de Processing Toolbox met het zoekveld naar het GDAL/OGR algoritme “Convert format” met convert. Je moet die van OGR hebben (voor omzetten van vectordata). Dubbelklik op het gevonden algoritme en de dialoog opent waarmee je kaartlagen kunt opslaan in verschillende bestandsformaten.

GDAL_convert

6) Zorg ervoor dat de aangemaakte shapebestanden zijn geopend in QGIS. Het toevoegen van een index, doe je via de Laag Eigenschappen. Dubbelklik op de geselecteerde kaartlaag KadastraleGrens en Druk op de knop [Ruimtelijke index aanmaken] (Create spatial index).
Create Spatial Index

7) Het aanmaken van perceelsvlakken uit perceelsgrenzen doen we vervolgens met de Processing Tool, Polygonize. Zoek in de Processing Toolbox met het zoekveld naar “Polygonize”. Dubbelklik op het gevonden algoritme en de  volgende dialoog opent. Wanneer je de optie Create geometry columns aanvinkt , dan worden de attribuutvelden oppervlakte en omtrek aangemaakt in de output layer KadastraleVlak.shp.
grens_naar_vlak

8) Tijdens de uitvoering verschijnt het logbestand van het omzetten van perceelsgrenzen naar vlakken, bij 40% staat deze erg lang stil en lijkt QGIS nergens op te reageren. (sterker nog het scherm van het processing algoritme kan tijdelijk zijn verdwenen). Dit is een proces wat echter veel tijd nodig heeft! Gewoon even geduld hebben, laat QGIS zijn werk doen.
log_polygonize

9) Gebruik het QGIS Processing Algoritme Join attribute by location, Voor het toevoegen van de attributen van Perceel.shp aan KadastraalVlak.shp om deze vervolgens op te slaan in KadastralePercelen.shp. Op de volgende dialoog door hierop te dubbelklikken en vul deze als volgt in. Dit algoritme is een stuk sneller en wanneer je hierna alleen de KadastralePercelen.shp laad en bekijkt, zie je Flevoland zoals getoond aan het begin van deze blog (wellicht in andere kleur). Vergeet ook niet de renderfunctie (Her)teken rechtsonderin de applicatie weer aan te zetten.
join_attributes_to_polygon

Wanneer je een kadastraal perceel selecteert en bekijkt heeft deze de volgende velden.
Eigenschappen Kadastraal Perceel

Door: Diethard Jansen (GIS-hulp)

Spatialite en verdwenen stijlen

In deze blog laat ik zien hoe je het probleem van verdwenen stijlen na hernoemen/verplaatsen van de SpatiaLite database kunt oplossen in QGIS.

Opslaan van stijlen in SpatiaLite

Sinds QGIS 2.4 kun je voor elke tabel met geometrische gegevens in SpatiaLite ook de stijlen mee opslaan. Dit kon al eerder in PostGIS. Dat werkt fantastisch zolang je de database maar niet verplaatst of hernoemd. Er ontstaat een probleem met die stijlen wanneer de SpatiaLite database wordt hernoemd of op een andere plaats wordt opgeslagen. De mee opgeslagen stijlen worden dan niet meer toegepast op de vanuit SpatiaLite ingelezen kaartlagen.

Als voorbeeld gebruiken we de voorbeeld spatialite database zwartsluis.sqlite. De SpatiaLite database zwartsluis.sqlite is gemaakt m.b.v. de QGIS plugin Basis NL waarna de gegevens die niet binnen de woonplaats Zwartsluis vallen zijn verwijderd. Dit bestand, 8 MB groot, kan gedownload worden via volgende link: http://qgis.nl/zwartsluis.zip

In dit voorbeeld heb ik na de download, het bestand Zwartsluis.sqlite in de folder C:\geodata\bag\ geplaatst!

  • Open in QGIS via het menu Kaartlagen >> Laag toevoegen >> SpatiaLite laag toevoegen, het dialoogvenster waarmee je de SpatiaLite database Zwartsluis.sqlite kunt openen.
  • Gebruik de knop [Nieuw] om een nieuwe verbinding te maken voor zwartsluis.sqlite. Aan de lijst van verbindingen wordt de verbinding naar Zwartsluit.sqlite toegevoegd, selecteer deze en druk nu op [Verbinden].
    In eerste instantie wordt in de dialoog alleen tabellen met geometrie getoond.
  • Vink nu eerst de optie Dialoogvenster openhouden aan.
    Selecteer nu de 5 tabellen en laad deze met de knop [Toevoegen].
Bijladen van de BAG tabellen in QGIS
Bijladen van de BAG tabellen in QGIS

We zien dat er willekeurige stijlen zijn toegekend aan de nieuwe lagen. Dit zijn niet de stijlen die bij de tabellen mee op zijn geslagen. Ook wordt op deze schaal alles getekend!  Stel dat deze database nu de BAG van heel Nederland zou bevatten dan zou deze nu meer dan 20 miljoen objecten proberen te tekenen. Het is in zo’n geval ook zeker verstandig om voor het bijladen het aanvinkvakje (Her)teken (rechts onderin QGIS) even te ontvinken.

Stijlen opgeslagen in SpatiaLite worden niet gebruikt.
Stijlen opgeslagen in SpatiaLite worden niet gebruikt.
  • In de dialoog SpatiaLite Tabel(len) toevoegen vink je nu de optie Ook tabellen zonder geometrie aan. Nu worden er veel meer tabellen getoond, zoek de tabel layer_styles, selecteer deze en laad deze met de knop [Toevoegen].
Bijladen van tabel Layer Styles
Bijladen van de tabel layer_styles

In de legenda met lagen is layer_styles nu toegevoegd, we gaan nu deze tabel aanpassen zodat de stijlen wel goed worden toegepast. Wanneer we de inhoud van de tabel bekijken, zien we dat in het veld f_table_catalog de database naar een andere plaats verwijst dan waar deze nu staat. We gaan dit corrigeren met Veld berekening. Met Veld berekening kun je nieuwe velden toevoegen, maar ook de inhoud van bestaande velden bewerken!

  • Selecteer de laag layer_styles en kies via de rechtermuisknop in het snelmenu Open attributentabel.
  • Vervolgens selecteren we in Attributen tabel linksboven in de knoppenbalk het gele potlood (=Bewerken aan/uitzetten),  waarmee ook de knop met het telraam (= Open Veldberekening) wordt geactiveerd.
  • Selecteer nu de knop met de afbeelding van het telraam, daarmee openen we de dialoog Veld berekening.
  • Vink nu het aanvinkvak Bestaande velden vernieuwen aan.
    Selecteer in de keuzelijst eronder het veld f_table_catalog.
  • Plaats in het tekstvak de bestandsnaam van de SpatiaLite database, met volledig pad, en zet vervolgens om de tekst apostrophs (geen aanhalingstekens). Gebruik als scheidingsteken in de padnaam niet het de “backslash” = ‘\’ die met name word gebruikt op het Windows OS maar “forward slash” = ‘/’. Controleer of bij uitvoer voorvertoning (onder het tekstvak) de goede nieuwe inhoud voor het veld wordt weergegeven. Druk vervolgens op [OK].
Vervangen inhoud veld f_catalog_table met Veld Berekening.
Vervangen inhoud veld f_catalog_table met Veld Berekening.

Je ziet in Attributen tabel dat de verwijzing naar de SpatiaLite tabel nu wel klopt!

  • Druk nu wederom op de knop met het symbool van het gele potlood, linksboven in de dialoog van Attributen tabel en bevestig de vraag dat de wijzigingen moeten worden opgeslagen.
  • Hierna kies je voor een nieuw project (huidig project niet opslaan) en laad je nogmaals de lagen van de SpatiaLite tabel zoals eerder aangegeven.

Nu zijn de goede stijlen wel toegepast! Wanneer je via de PDOK plugin de ‘BRT achtergrondkaart‘ toevoegt en inzoomt op de haven van Zwartsluis krijg je het volgende te zien:

Now loaded with correct styles!
Now loaded with correct styles!

Over Spatialite

SpatiaLite is een relationele database die bestaat uit 1 bestand met de mogelijkheid om er spatiale tabellen in op te slaan. SpatiaLite is gebaseerd op SQLite, de meest gebruikte relationele database ter wereld (o.a. op smartphones).
Voor meer info over SpatiaLite en evt. downloads zie http://www.gaia-gis.it/gaia-sins. Het cookbook van SpatiaLite bevat vele recepten die smaken naar meer!

SpatiaLite heeft een aantal voordelen t.o.v. PostGis, je hoeft niet eerst een PostGis server te installeren en te beheren. SpatiaLite is een snelle database en je kunt er prima met meerdere gebruikers tegelijkertijd in lezen. Doordat alle data in een bestand zit kun je deze gemakkelijk naar iemand opsturen en deze kan de SpatiaLite database openen in QGIS en direkt gebruiken.

PostGIS is in de volgende gevallen een betere keuze:

    • Meerdere schrijvers of veel lezers
    • Gecontroleerde toegang (authenticatie)
    • Meer en betere tools voor spatiale bewerkingen
    • Veel betere Query optimizer

Wanneer je veel werkt met spatiale queries in de database zelf, kun je dit beter in PostGIS dan in SpatiaLite doen.

Ook ESRI ondersteunt sinds versie 10.2 het gebruik van SpatiaLite. Maar om echt met de data te werken, moet je dan wel de gegevens vanuit SpatiaLite importeren in een geodatabase. Helaas!

Sinds QGIS 2.12 worden de gegevens waarmee je toegang krijgt tot de PostGIS database versleuteld opgeslagen. In eerdere versies van QGIS werden in de registry of elders de gebruikersnaam en wachtwoord goed leesbaar opgeslagen en was de toegang via QGIS tot de PostGIS database niet goed beveiligd.

Diethard Jansen (GIS-hulp)